Các nhà khoa học tại Mayo Clinic đang phát triển một công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng phân tích ảnh chụp võng mạc — lớp mô nhạy sáng phía sau mắt — để tìm kiếm những dấu hiệu sớm liên quan đến bệnh Alzheimer. Nghiên cứu do Tiến sĩ Oana Dumitrascu, chuyên gia thần kinh mạch máu tại Mayo Clinic Arizona, dẫn đầu.
Võng mạc và não bộ có chung nguồn gốc phát triển và mạng lưới mạch máu nhỏ tương tự nhau. Vì vậy, các nhà khoa học cho rằng những thay đổi âm thầm đang diễn ra trong não — có thể xuất hiện nhiều năm trước khi một người bắt đầu gặp vấn đề về trí nhớ — cũng có thể để lại dấu vết ở võng mạc.
Điểm đáng chú ý là mô hình AI này không cần thiết bị chụp chuyên biệt mới. Nó được huấn luyện để phân tích các ảnh võng mạc tiêu chuẩn, vốn đã được chụp thường quy trong các lần khám mắt định kỳ hàng năm. AI có thể nhận ra những mẫu hình cực kỳ tinh vi trong cấu trúc mạch máu nhỏ và vừa của võng mạc cũng như mô xung quanh — những chi tiết quá nhỏ để mắt người, kể cả bác sĩ nhãn khoa, có thể nhận thấy.
Trong các nghiên cứu ban đầu, công cụ này cho thấy khả năng giúp phân biệt giữa người mắc bệnh Alzheimer và người không mắc bệnh, gợi ý rằng những thay đổi ở mạch máu võng mạc có thể là một dấu ấn sinh học (biomarker) tiềm năng cho bệnh này.
Cần nhấn mạnh rằng đây vẫn là một hướng nghiên cứu đang phát triển, chưa phải là xét nghiệm chẩn đoán đã được phê duyệt hay áp dụng rộng rãi tại phòng khám. Các nhà khoa học hiện đang tiếp tục công việc để đối chiếu, xác nhận độ tin cậy của dấu ấn sinh học võng mạc này so với các phương pháp đã được thiết lập từ trước như chụp PET amyloid, xét nghiệm dịch não tủy, hay các dấu ấn sinh học trong máu.
Nếu được xác nhận trong tương lai, một tấm ảnh khám mắt định kỳ đơn giản mỗi năm có thể trở thành một phần trong việc xây dựng hồ sơ nguy cơ cá nhân hóa cho các bệnh thoái hóa thần kinh và mạch máu não. Tuy nhiên, hiện tại người dân chưa thể yêu cầu "xét nghiệm Alzheimer qua mắt" tại các phòng khám thông thường.
Nếu bạn hoặc người thân có lo ngại về trí nhớ hoặc các triệu chứng thần kinh cụ thể, hãy trao đổi trực tiếp với bác sĩ để được thăm khám và tư vấn phù hợp.
Nguồn: Mayo Clinic News Network — A window into the brain: Retinal imaging and Alzheimer's disease
Nguồn: Mayo Clinic News Network
