Vắc-xin phòng zona thần kinh có thể giảm 25% nguy cơ bệnh tim mạch, đột quỵ và sa sút trí tuệ
Zona thần kinh (shingles/herpes zoster) từ lâu đã được biết là làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ trong giai đoạn ngay sau khi mắc bệnh. Nhưng những năm gần đây, bằng chứng ngày càng nhiều cho thấy điều ngược lại cũng đúng: tiêm vắc-xin phòng zona thần kinh không chỉ ngăn ngừa bệnh này mà còn có thể giúp bảo vệ tim mạch và não bộ về lâu dài.
Nghiên cứu quy mô lớn tại Hàn Quốc
Một nghiên cứu công bố tháng 5/2025 trên tạp chí European Heart Journal, theo dõi 1,3 triệu người tại Hàn Quốc, cho thấy những người đã tiêm vắc-xin zona thần kinh có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch — bao gồm suy tim, đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim và rối loạn nhịp tim — thấp hơn khoảng 25% so với người chưa tiêm, trong vòng 6 năm theo dõi. Nhóm đã tiêm vắc-xin cũng có mức giảm nguy cơ đột quỵ tương đương.
Bằng chứng thêm về bảo vệ não bộ
Không chỉ tim mạch, một nghiên cứu khác công bố ngày 8/5/2025 trên tạp chí Nature cho thấy người đã tiêm vắc-xin zona thần kinh có khả năng mắc sa sút trí tuệ thấp hơn khoảng 20% sau 7 năm theo dõi, so với người không tiêm.
Vì sao vắc-xin zona có thể mang lại lợi ích ngoài dự kiến này
Cơ chế chính xác vẫn đang được nghiên cứu, nhưng giả thuyết hàng đầu liên quan đến việc virus varicella-zoster (thủ phạm gây bệnh zona) có thể gây viêm mạch máu và tổn thương mạch máu não khi tái hoạt động trong cơ thể — quá trình này được cho là góp phần làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch, đột quỵ và có thể cả suy giảm nhận thức. Bằng cách ngăn ngừa virus tái hoạt động, vắc-xin có thể gián tiếp giảm bớt gánh nặng viêm mạn tính này.
Nghiên cứu đang tiếp diễn để xác nhận
Để có bằng chứng chắc chắn hơn (các nghiên cứu trên chủ yếu là nghiên cứu quan sát), một thử nghiệm lớn mang tên DAN-ZOSTER hiện đang được tiến hành tại Đan Mạch, với khoảng 162.000 người từ 65 tuổi trở lên được phân ngẫu nhiên để tiêm vắc-xin zona tái tổ hợp (Shingrix) hoặc không tiêm, nhằm đánh giá trực tiếp tác động của vắc-xin lên nguy cơ tim mạch và sa sút trí tuệ.
Khuyến nghị thực tế
Vắc-xin zona thần kinh hiện đã được khuyến nghị rộng rãi cho người từ 50 tuổi trở lên (hoặc từ 19 tuổi nếu có hệ miễn dịch suy yếu) nhằm phòng ngừa chính căn bệnh zona và biến chứng đau thần kinh sau zona. Những lợi ích tiềm năng về tim mạch và não bộ nêu trên, dù cần thêm bằng chứng từ thử nghiệm ngẫu nhiên để khẳng định chắc chắn, là một lý do bổ sung đáng cân nhắc để trao đổi với bác sĩ về việc tiêm phòng, đặc biệt với người lớn tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ tim mạch.
Nguồn: Harvard Health Publishing
