Gây mê và phẫu thuật có liên quan đến suy giảm trí nhớ nhẹ ở người lớn tuổi, nghiên cứu Mayo Clinic cho thấy
Với người trên 70 tuổi, việc trải qua phẫu thuật có gây mê toàn thân có liên quan đến sự suy giảm nhẹ về trí nhớ và khả năng tư duy, theo nghiên cứu mới của Mayo Clinic công bố trên tạp chí British Journal of Anaesthesia.
Nghiên cứu được thực hiện như thế nào
Nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của gần 2.000 người tham gia trong Mayo Clinic Study of Aging — một nghiên cứu dài hạn theo dõi quá trình lão hóa. Kết quả cho thấy việc tiếp xúc với gây mê sau tuổi 70 có liên quan đến những thay đổi lâu dài trong chức năng não bộ.
Mức độ suy giảm: nhỏ nhưng có thể quan trọng với một số người
Dù mức suy giảm chức năng não được ghi nhận là nhỏ, các nhà nghiên cứu lưu ý điều này vẫn có thể có ý nghĩa quan trọng đối với những người vốn đã có chức năng nhận thức thấp hoặc đã có suy giảm nhận thức nhẹ (mild cognitive impairment) từ trước khi cân nhắc phẫu thuật. Ở người lớn tuổi có "dự trữ nhận thức" (cognitive reserve) ở mức ranh giới — chưa biểu hiện rõ trên lâm sàng — việc trải qua gây mê và phẫu thuật có thể làm lộ ra những vấn đề tiềm ẩn về trí nhớ và tư duy vốn trước đó chưa được phát hiện.
Điều quan trọng cần hiểu đúng: không liên quan đến Alzheimer
Một điểm quan trọng cần làm rõ: dù người lớn tuổi trải qua phẫu thuật có gây mê toàn thân có thể gặp tình trạng suy giảm nhận thức tăng tốc ở mức độ khiêm tốn — thậm chí biểu hiện rõ sau nhiều năm — nhưng nghiên cứu của Mayo Clinic không tìm thấy bằng chứng cho thấy có mối liên hệ với bệnh Alzheimer. Đây là điểm khác biệt quan trọng so với lo ngại phổ biến rằng gây mê có thể trực tiếp gây ra hoặc thúc đẩy bệnh Alzheimer.
Ý nghĩa thực tế cho bệnh nhân và gia đình
Phát hiện này không có nghĩa là người lớn tuổi nên né tránh phẫu thuật cần thiết — nhiều ca phẫu thuật mang lại lợi ích sức khỏe rõ ràng, vượt xa nguy cơ suy giảm nhận thức nhẹ nói trên. Tuy nhiên, với người lớn tuổi, đặc biệt là người đã có dấu hiệu suy giảm trí nhớ hoặc tư duy dù chưa rõ ràng, gia đình và bác sĩ nên trao đổi kỹ trước các ca phẫu thuật không cấp thiết: cân nhắc giữa lợi ích của phẫu thuật và nguy cơ ảnh hưởng đến nhận thức, đồng thời có thể đánh giá chức năng nhận thức trước phẫu thuật để có kế hoạch theo dõi và hỗ trợ phục hồi phù hợp sau mổ.
Nguồn: Mayo Clinic News Network